Akış (debi) ölçüm ve kontrol
Debimetreler, akış göstergeleri ve akış şalterleri: hattan geçen akışkan miktarını ölçen, gösteren ya da akış kesildiğinde haber veren elemanlar.
Bir hidrolik devrede hız debiyle belirlenir; silindir beklenenden yavaş çalışıyorsa pompanın ne verdiğini ölçmeden sebebi bulmak tahmine kalır. Arıza tespitinde ve ünite testinde debiyi ölçerek karar veriyor, sürekli izlenmesi gereken hatlar için ölçüm ve kontrol elemanını seçiyoruz.
Tipler
Akış göstergeleri
Hatta bağlanır ve akışı yerinde gösterir; soğutma suyu ve yağlama hatlarında akışın varlığını görmek için kullanılır.
Akış şalterleri
Akış belirlenen değerin altına düştüğünde ya da kesildiğinde kontak verir; soğutma suyu kesilen bir makineyi durdurmak için kullanılır.
Debimetreler
Debiyi sayısal ya da analog sinyalle ölçer; test, kayıt ve kontrol için kullanılır.
Nasıl seçilir?
Debi ölçümünde akışkan, debi aralığı, basınç ve bağlantı ölçüsü birlikte belirlenir. Yağ için yapılmış bir debimetre suda, su için yapılmış olan yağda doğru göstermez; viskozite ölçümü etkiler.
Sürekli ölçüm gerekmiyorsa akış şalteri çoğu zaman yeterlidir: soğutma suyunun, yağlamanın ya da sirkülasyonun gerçekten çalıştığını denetler ve kesildiğinde makineyi korur.
Pompa debisi deplasman ile devrin çarpımıdır; ölçülen debi bunun belirgin altındaysa pompa aşınmış ya da devrede bir kaçak var demektir. Bu karşılaştırmayı arıza tespitinde ilk adım olarak yapıyoruz.
Hat iç çapı ve akış hızına göre debi
| Hortum / hat iç çapı | 1 m/s (emiş hattı) | 3 m/s (dönüş hattı) | 5 m/s (basınç hattı) |
|---|---|---|---|
| 1/4" (6,3 mm) | 1,9 L/dk | 5,6 L/dk | 9,4 L/dk |
| 3/8" (9,5 mm) | 4,3 L/dk | 12,8 L/dk | 21,3 L/dk |
| 1/2" (12,7 mm) | 7,6 L/dk | 22,8 L/dk | 38,0 L/dk |
| 5/8" (15,9 mm) | 11,9 L/dk | 35,7 L/dk | 59,6 L/dk |
| 3/4" (19,0 mm) | 17,0 L/dk | 51,0 L/dk | 85,1 L/dk |
| 1" (25,4 mm) | 30,4 L/dk | 91,2 L/dk | 152,0 L/dk |
| 1 1/4" (31,8 mm) | 47,7 L/dk | 143,0 L/dk | 238,3 L/dk |
Hesap: debi = akış hızı × kesit alanı. Hızlar yaygın tasarım değerleridir: emiş hattında 0,5-1,5 m/s, dönüşte 2-4 m/s, basınç hattında 3-6 m/s. Debimetre ve akış şalteri bu hat çapına ve debiye göre seçilir.
Sık sorulanlar
Silindirim yavaşladı, sebep pompa mı?
Olabilir, ama devredeki bir iç kaçak da aynı belirtiyi verir. Pompanın debisini ölçmek iki ihtimali birbirinden ayırır.
Akış şalteri ile debimetre arasındaki fark nedir?
Akış şalteri yalnız belirlenen değerde kontak verir; debimetre akışın miktarını sürekli ölçer.
Debimetre her akışkanda kullanılabilir mi?
Hayır. Debimetre akışkanın türüne ve viskozitesine göre seçilir; aynı cihaz yağda ve suda farklı gösterir.
Debiyi ölçmeden pompanın verdiğini nasıl tahmin ederim?
Teorik debi deplasman ile devrin çarpımıdır. Ölçülen debi bunun belirgin altındaysa pompa aşınmış ya da devrede iç kaçak vardır.
Hat çapı debiyi etkiler mi?
Etkiler. Dar hatta akış hızı yükselir, basınç kaybı ve ısınma artar; emiş hattı dar olursa pompa kavitasyona girer. Hat çapı istenen debi ve önerilen akış hızına göre seçilir.
Akış şalteri nerede kullanılır?
Soğutma suyu, yağlama ve sirkülasyon hatlarında; akış kesildiğinde makineyi durdurmak ya da alarm vermek için.
Stok, ölçü ve kodlar
Bu gruptaki ürünleri uygulamaya göre seçip tedarik ediyoruz. İhtiyacınızı, ölçüyü ve çalışma şartını WhatsApp’tan yazmanız yeterlidir; uygun ürünü öneriyoruz.