Hidrolik valfler
Yön, basınç ve akış kontrol valfleri; modüler (CETOP) valfler, kollu valfler, çek ve kilit valfleri, yük tutma valfleri: yağın yönünü, basıncını ve debisini yöneten bütün elemanlar.
Bir hidrolik makinenin ne yapacağına valfler karar verir: silindirin hangi yöne, hangi hızla ve hangi kuvvetle gideceğini onlar belirler. İmal ettiğimiz güç ünitelerinde valf bloğunu devrenin ihtiyacına göre kendimiz tasarlıyor, valfleri seçip bloğu birleştiriyor ve üniteyle birlikte test ediyoruz. Kardeş kuruluşumuz Şahlan Makina’da kendi dilimli yön kontrol valfimizi (Şahlan YKV) üretiyoruz. Yön, basınç ve akış kontrol valflerini stoktan Türkiye’nin her yerine ve yurt dışına gönderiyor, hidroticaret.com üzerinden online satışa da sunuyoruz.
Tipler
Solenoid yön kontrol valfleri
Yağın yönünü elektrik sinyaliyle değiştirir; silindiri ileri ve geri sürer, hidromotorun dönüş yönünü seçer. Otomasyonda ve PLC ile kumanda edilen makinelerde kullanılır.
Kollu yön kontrol valfleri
Elle kumanda edilir; monoblok ya da seksiyonel (dilimli) yapıda birden çok silindiri tek gövdeden yönetir. Tarım, iş ve kaldırma makinelerinde yaygındır.
Modüler (CETOP) valfler
Standart bağlantı yüzeyli valfler; yön valfinin altına üst üste dizilerek basınç, akış ve çek fonksiyonlarını borusuz, kompakt bir blokta toplar.
Basınç ayar (emniyet) valfleri
Devrenin en yüksek basıncını sınırlar; ayarlanan basınçta yağı tanka açarak pompayı, hortumları ve silindiri aşırı basınçtan korur.
Basınç düşürme ve sekans valfleri
Basınç düşürme valfi devrenin bir kolunu daha düşük basınçta çalıştırır; sekans valfi bir hareket belirli basınca ulaşınca sıradaki hareketi başlatır.
Akış kontrol valfleri
Debiyi kısarak silindirin ve hidromotorun hızını ayarlar. Basınç kompanzasyonlu tipler yük değişse de hızı sabit tutar.
Çek ve kilit valfleri
Çek valf yağı tek yönde geçirir; pilot kumandalı çek (kilit) valfi silindiri bulunduğu konumda kilitler ve yükün kendi ağırlığıyla kaymasını önler.
Yük tutma (dengeleme) valfleri
Asılı yükü taşıyan silindirde inişi kontrollü yapar ve hortum patlasa bile yükün düşmesini önler; vinç, platform ve kaldırma uygulamalarında emniyet elemanıdır.
Şahlan YKV dilimli yön kontrol valfleri
Kardeş kuruluşumuz Şahlan Makina’nın imalatı: 1 ile 8 dilim arası, 160 L/dk debili, dilimli tip yön kontrol valfi.
Ürün görselleri: hidroticaret.com.
Nasıl seçilir?
Valf seçimi devrenin istediği basınç ve debiyle başlar. Valfin anma ölçüsü (NG) geçirebileceği debiyi belirler: küçük valften fazla debi geçirmek basınç kaybı ve ısınma demektir. Aynı işi yapan valfler bağlantı şekline göre de ayrılır: hat tipi valf doğrudan boruya, modüler valf standart bir blok yüzeyine, kartuş valf bloğun içine takılır.
Yön kontrol valfinde iki seçim öne çıkar. Birincisi kumanda şeklidir: solenoid, el kolu, pilot ya da bunların birleşimi; solenoidli valfte bobin gerilimi makinenin besleme gerilimiyle aynı seçilir. İkincisi orta konumdur: üç konumlu bir valf ortadayken silindiri kilitleyebilir, pompayı tanka boşaltabilir ya da silindiri serbest bırakabilir. Aşağıdaki tablo bu seçenekleri gösteriyor.
Basınç ve akış kontrolü emniyetle doğrudan ilgilidir. Her devrede pompanın hemen çıkışında bir emniyet valfi bulunmalıdır. Yük taşıyan ve kaldıran silindirlerde yalnız yön valfine güvenilmez: yön valfleri iç kaçak yapar, yük yavaş yavaş iner. Kilit ya da yük tutma valfi doğrudan silindirin üzerine bağlanır ki hortum hasar görse bile yük yerinde kalsın.
Arızalı bir valfi değiştirirken bağlantı yüzeyi, anma ölçüsü, sembol ve bobin gerilimi birlikte tutmalıdır. Valfin etiketini ya da fotoğrafını göndermeniz çoğu zaman muadilini bulmamıza yeter; üretimden kalkmış valflerde aynı işi yapan karşılığı devre şemasından buluyoruz.
4/3 yön valfinde orta konum seçenekleri
| Orta konum | Ortadayken ne olur | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Kapalı merkez (bütün ağızlar kapalı) | Silindir yerinde kilitlenir; pompa basıncı emniyet valfine dayanır | Akümülatörlü ve birden çok valfin aynı pompadan beslendiği devreler |
| Tandem merkez (P-T açık, A ve B kapalı) | Silindir yerinde durur, pompa tanka basınçsız boşalır; ısınma azalır | Tek pompalı, tek silindirli basit devreler ve güç üniteleri |
| Açık merkez (bütün ağızlar bağlı) | Pompa tanka boşalır, silindir serbest kalır | Hidromotorun serbest dönmesinin istendiği uygulamalar |
| Yüzer merkez (P kapalı, A ve B tanka açık) | Silindir ve hidromotor elle hareket ettirilebilir, pompa basınçta kalır | Hidromotorlu tahrikler, kilit valfli silindir devreleri |
Gösterim ISO 1219 sembollerine dayanır. Kilit valfi kullanılan devrede orta konumda A ve B tanka açık olmalıdır; aksi hâlde kilit valfi tam kapanmaz ve yük kayabilir.
Modüler valf anma ölçüleri
| Anma ölçüsü | Bağlantı yüzeyi (ISO 4401) | CETOP karşılığı | Tipik azami debi |
|---|---|---|---|
| NG6 | ISO 4401-03 | CETOP 3 | 80 L/dk |
| NG10 | ISO 4401-05 | CETOP 5 | 150 L/dk |
| NG16 | ISO 4401-07 | CETOP 7 | 300 L/dk |
| NG25 | ISO 4401-08 | CETOP 8 | 600 L/dk |
| NG32 | ISO 4401-10 | CETOP 10 | 1.100 L/dk |
Aynı bağlantı yüzeyine sahip valfler markadan bağımsız olarak birbirinin yerine takılabilir. Debi değerleri yön kontrol valfleri için tipiktir; gerçek değer valfin tipine ve üreticisine göre değişir, seçimde üreticinin debi-basınç kaybı eğrisine bakılır.
Sık sorulanlar
Silindirim yük altında kendiliğinden iniyor, sebebi ne?
Yön kontrol valfleri yapısı gereği az miktarda iç kaçak yapar ve yük zamanla iner. Yükü tutması gereken silindirde, silindirin üzerine pilot kumandalı çek (kilit) valfi ya da yük tutma valfi bağlanmalıdır. Silindirin kendi piston keçesi kaçırıyorsa da aynı belirti görülür.
Kilit valfi ile yük tutma valfi arasındaki fark nedir?
Kilit valfi silindiri tutar ama inişi kontrol etmez; yükün ağırlığı inişi hızlandırabilir. Yük tutma valfi inişi de kontrol eder ve sarsıntıyı önler; asılı yük taşıyan vinç ve platformlarda tercih edilir.
NG6 ile CETOP 3 aynı şey mi?
Evet. İkisi de ISO 4401-03 bağlantı yüzeyini anlatır; NG anma ölçüsü, CETOP ise Avrupa’daki eski adlandırmadır.
Valfin bobini mi bozuk, valfin kendisi mi?
Bobine gerilim geldiği hâlde valf çekmiyorsa önce bobin ölçülür. Bobin sağlamsa ve valf yine çalışmıyorsa sürgü kirden sıkışmış olabilir; bu durumda yağın temizliği de kontrol edilmelidir.
Solenoid valf ne kadar debi geçirir?
Anma ölçüsüne ve tipine bağlıdır; aynı ölçüde farklı üreticilerin değerleri farklıdır. Gereken debiyi ve basıncı yazmanız yeterlidir, uygun ölçüyü biz seçiyoruz.
Eski makinemdeki valfin muadilini bulabilir misiniz?
Evet. Valfin etiketini, fotoğrafını ya da sembolünü göndermeniz yeterlidir. Bağlantı yüzeyi, anma ölçüsü ve bobin gerilimi tutan karşılığını stoktan öneriyoruz.
Valf bloğunu da yapıyor musunuz?
Evet. Devrenin şemasına göre valfleri seçip bloğu tasarlıyor, birleştirip test ediyoruz; gerekirse pompa, motor ve tankla birlikte güç ünitesi olarak teslim ediyoruz.
Emniyet valfi ile basınç düşürme valfi aynı şey mi?
Hayır. Emniyet valfi sistemin tamamını korur; ayarlanan basınç aşılınca fazla yağı tanka boşaltır. Basınç düşürme valfi ise devrenin bir kolunu sistemin geri kalanından bağımsız olarak daha düşük bir basınçta tutar. Biri koruma, öbürü ayar elemanıdır.
4/2 ve 4/3 valf ne demek?
İlk sayı valfin ağız sayısını, ikincisi konum sayısını verir. 4/2 valfin dört ağzı ve iki konumu vardır: silindiri ileri ya da geri sürer. 4/3 valfte bir de orta konum bulunur; orta konumun ne yaptığı yukarıdaki tabloda anlatıldı.
Stok, ölçü ve kodlar
Stoktaki ölçüler, üretici kodları ve markalar güncel olarak kataloğumuzda. Satın almak için online mağazamızı kullanabilir ya da ihtiyacınızı WhatsApp’tan yazabilirsiniz.